Türk Sigaralarının Dünya Markası Olduğu Yıllar
Paketlenmiş sigaralar daha başka bir deyişle endüstriyel üretimle tüketicilere sunulan sigaralar, 20. yüzyılın başlarında ABD’de üretilerek tüm dünyaya yayıldı. Günümüzde sigara endüstrisinin gelişmesinde ve sigara kullanımınının bu denli yaygınlaşmasında Amerikan film endüstrisinin ve Hollywood yıldızlarının da büyük bir etkisi olmuştur.
Reklamcılığa merak salanların mutlaka takip etmesi gereken bir dizi olan Mad Men dizisinde, reklam ajanslarının en büyük müşterilerinden biri de sigara firmalarıydı.Sigara endüstrisinin gelişmesinde ve özellikle ABD üzerinden tüm dünyaya yayılmasında en büyük etken dönemin dönemin Türk tüccarlarıydı. 1900’lü yılların başından 1. Dünya Savaşına kadar ABD’de en popüler tütün “Türk tütünüydü”.
Türk sigaraları o dönemde o kadar meşhurmuş ki “Noel Baba”ya bile bu sigaraları içirip, reklam afişlerinde sergilemişler.
Osmanlı Demek Türk Demekti.
O dönemde Osmanlı tebasına ait; Rum, Ermeni, Yahudi ve Türk ırkına mensup herkese “Türk” adıyla hitap edildiği için, Osmanlı Devleti’nden ABD’ye göç eden Osmanlı Ermeni ve Osmanlı Rumlarının kurduğu sigara şirketlerlerine de ABD’de “Türk Şirketleri” diye hitap ediliyordu. Dönemin popüler tütünü “Türk Tütünü” olunca, o dönemin Osmanlı tebasına ait Osmanlı Ermeni ve Osmanlı Rumlarının kurduğu bu tütün markalarına da ilgi bir o kadar arttı. Dönemin sigara markalarının pazarlama stratejileri ve reklam kampanyalarında genellikle Türk kültürüne ait detaylar ve Doğu’nun gizemini barındıran mistik öğeler yer alıyordu.
Tobakko veya Tobacco
Aslında tütünün bu zamana kadar olan hikayesi daha da farklı. Batı dillerinde genellikle tütün kelimesi “Tobacco (tobako)” olarak adlandırılıyor. Bazı rivayetlere göre “Tobacco” kelimesinin kökeni Kızılderili dillerinden gelmekteydi. Kızılderililerin tütün içmek için kullandığı “Tobago” adlı aletten türediği düşünülen “Tobacco” kelimesi, bazı dilbilimcilere göre de Arapça “Tabaka” (Eskiden içine tütün ya da el sarması sigara konulan kutu) kelimesinden türediği öne sürülmektedir.
İngilizcede ise tütün yaprağı sarılı içeceğe ise “Cigar” deniliyor. Aslında bizim “Puro” dediğimiz içecek “Cigar” diye adlandırılmış. Cigar kelimesinin kökeni de İspanyolca’daki “Cigarro”dan türemiş. Cigarro kelimesi de İspanyolca’ya da Maya ve Aztek dillerindeki “Siyar”dan türemiş. İspanyolca’da Cigarro’nun kaliteli olanına “Puro Cigarro” demişler, ama bizim dilimize ise İspanyolca “Saf, pür” anlamlarını taşıyan Puro kelimesi, “Cigar” yani bildiğimiz “Puro”yu anlatmak için zamanla devşirilerek geçmiş.
Kolomb ile Gelen Tütün Keşfi
Tütünü ilk keşfeden kaşiflerden biri de Kristof Kolomb’du. Günlüklerinden aktarılan şekliyle; 15 Ekim 1492’de Kolomb’a Kızılderililer ilk defa kurutulmuş tütün ve meyve hediye ettiler. O gün aslında tütünün dünyaya yayılma hikayesinin başlangıcıdır demek çok da yanlış olmayacaktır. Her ne kadar günlüklerinden aktarıldığı kadarıyla Kristof Kolomb kendisine sunulan tütünü pek sevmese de, sonradan değerini anlayacağı bir hediye olduğu ortaya çıkacaktı.
Bir Zamanlar Sigarayı İlaç Diye İçerlerdi
Avrupalılar, Kızılderililerden öğrendikleri tütün içme alışkanlığını tüm Avrupa kıtasına taşıdılar. Nitekim, tütünün Avrupa’da hızla yayılmasının en büyük sebebi, “Tıbbi mucize” olduğuna olan inançtı. İspanyol doktor Nicolas Monardes, 1571 senesinde kaleme aldığı kitabında, tütünün 36 tane şifasının olduğunu iddia etmiş. Dönemin araştırmacılarından Thomas Harriet ise sağlıklı bir yaşam için her gün tütün içmeyi önermiş. Ancak, kayıtlar Harriet’in burun kanseri benzeri bir hastalıktan öldüğünü gösteriyor. Ölüm sebebiyle ilgisi var mı kesin bilmiyoruz ama bildiğimiz şu ki, 16’ncı yüzyıl Virginia’sında tütün içerken dumanı burundan çıkarmak çok yaygın bir tiryaki adetiymiş.