UX diye bildiğimiz “Kullanıcı Deneyimi (UX) Tasarımı” günümüz dijital pazarlama dünyasında olmazsa olmazlar arasına girmiş bulunmakta. Google’ın bilgiyi daha ulaşabilir ve serbest kılması ile birlikte, henüz emekleme çağını yaşayan dijital mecralar ve internet sektörü her geçen gün büyümeye devam ediyor. Dijital ürünlerin gelişmesi, internete dayalı ekonominin ortaya çıkması ile birlikte yeni meslekleri de keşfetmeye başlıyoruz. Son zamanların en popüler meslek dallarından biri olan “UX Tasarımcılığı” önümüzdeki yıllarda da önemini koruyacağa benziyor.
Kullanıcı Deneyimi (UX) Tasarımı Nedir?
UX yani “Kullanıcı Deneyimi Tasarımı” olarak bilinen meslek dalı, tasarım ve grafik tabanlı mesleklerden daha farklı şartlarda ortaya çıkmıştır. UX tasarımcılığı konusunda ülkemizde büyük bir anlam kayması ve doğal olarak bir kafa karışıklığı yaşanmaktadır. Her yeni meslek alanında olduğu gibi tasarım ve tasarım temelli meslekler de kendi aralarında ciddi disiplin farklılıklarıyla ayrışmaktalar. Temelinde bir UX tasarımcısının tasarım geçmişine sahip olmasına gerek yoktur. “Kullanıcı Deneyimi Tasarımı” diye bilinen UX tasarımın temeli, sonuç odaklı düşünce ile tasarlanan ürün veya hizmetin, müşteri ve hedef kitle üzerinde uyandırdığı deneyimin maksimize edilmesidir.
UX Kullanıcı Deneyimi Tasarımı Nedir?
UX tasarımcısı yani “Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı” temelinde bir tasarımı, müşteri gözüyle inceleyen ve ortaya çıkan tasarımın basit, sorunsuz ve kolay şekilde anlaşılması için deneyimi sunan bir tasarımcıdır. UX tasarımcısı farklı disiplinler hakkında bilgi sahibi olmalı ve ortaya çıkarılan taslakları “Etkileşim tasarımı, bilgi mimarisi, kullanıcı testleri, içerik stratejisi, kullanılabilirlik” gibi farklı katmanlarda değerlendirebilmelidir.
UX “Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısı” entellektüel yapısı ile farklı alanlarda da bilgi sahibi olmalıdır. Farklı tüketici ve müşteri yapıları için; “Sosyoloji, psikoloji, antropoloji, din” gibi bir çok farklı konu başlığında bilgi sahibi olması bir UX tasarımcısının işini daha da kolaylaştıracaktır.
Özetle; UX diye bilinen “Kullanıcı Deneyimi Tasarımcılığı” görünürde basit ama arka planında ciddi bilgi ve kültür birikimi gerektiren; modern ve geleneksel tasarım disiplinlerine hakim, daha çok “Altın oran” diye adlandırılan tasarım bakış açısı ile çalışmalıdır.
UX ve UI Arasındaki Fark Nedir?
Hayatımıza yeni yeni giren UX ve UI kavramları aslında teknik olarak çok farklı alanlardır. User Interface ve User Experience açılımlarına sahip iki farklı disiplin, çoğu tasarımcı ve dijital pazarlama çalışanı tarafından bile doğru anlaşılamamakta ve farkları bilinmemektedir. Dikkat ederseniz LinkedIN ve çoğu platformda iş etiketlerinde “UI, UX Developer” yazar. Bunun en temel sebebi bu farkın ve bu iki disiplinin bilinmemesi, genellikle kulaktan dolma bilgiler üzerinden meslek ve disiplinlere sahip çıkmamızdır. Epistemolojik ve kavramsal olarak hem meslekleri hem de kelimeleri doğru ve gerçek şekilde anlamlandırabilirsek yaptığımız işin ve sunduğumuz hizmetlerin de değeri katbekat artacaktır.
Konuyu toparlayacak olursak; UI bir arayüz tasarımı olarak ortaya çıkmıştır. Bir çamaşır makinesinin üstünde bulunan tuş tasarımı aslında bir arayüz tasarımı olarak ortaya çıkmıştır. Çamaşır makinesi panel ve kumandalarının tüketiciler tarafından kolaylıkla kullanılabilmesi ve çamaşır yıkama işleminin kolay ve basit yollarla tasarlanıp bu deneyimin aktarılması UI yani “Arayüz tasarımıcısının” ilgi alanına girmektedir. Bir UI Tasarımcısı internet sitelerinde; “mizanpaj, renk ve boşluklar, grid yapısı, butonlar” ile alakalı grafik öğelerinin bütününü değerlendirir ve son nihai kararı verir.
Kullanıcıların web sitelerinde kolaylıkla dolaşabilmeleri ve deneyimlerini artırabilmeleri için UI tasarımı çok daha önem kazanmaya başladı. Kullanıcıların web sitelerinde daha fazla vakit geçirmeleri için en basit arayüz tasarımlarından en değerli tasarım detaylarına kadar UI tasarımcıları farklı test yapıları ile tasarımı değerlendirerek en verimli yapıyı inşa etmektedirler.
UI Kullanıcı Arayüzü Tasarımı Nedir?
“UI Arayüz Tasarımcılığı” ağır rekabet koşulları altında saniyeler içinde web sitelerini terk eden kullanıcıların daha iyi deneyim yaşamalarını sunmak için altın biçilmiş kaftan durumunda. UX Kullanıcı Deneyimi Tasarımı ile UI Arayüz Tasarımı arasındaki en büyük fark, UX tasarım uygulamalarını ürünün depodan çıkıp müşteriye ulaşan sürecine kadar dahil olmakta ve büyük bir resim üzerinden tüm deneyimi yönetmektedir. Örneğin; UI tasarımcısı tarafından sunulan bir tasarımın nasıl bir deneyim yaşatacağı ve bunun tüm operasyonda sunduğu değeri belirlemek UX tasarımcısının işidir.
Birbirinden ayrılamayan ama net farklılıklar ile farklılaşan bu iki tasarım disiplini artık günümüzün vazgeçilmez öğeleri arasında yer almaktalar. Eğer yeni bir ürün veya hizmet sunacaksanız veya satışlarınız düştüyse mutlaka tüm tasarım ve dijital süreçlerinizi UI ve UX penceresinden inceletmenizi önermekteyiz. Sizin göremediğiniz, size mükemmel gelen detaylar belki de rakiplerinizin en sevdiği eksiklikleriniz olarak öne çıkmaktadır.
Sevgiyle kalın.
Uygar Yabar